با انتشار قسمت دوازدهم سریال «محکوم» در شبکه نمایش خانگی، حجم اعتراض مخاطبان به سریال محکوم از روند داستانی آن به یک نقطه بحرانی رسید. بسیاری از کاربران شبکههای اجتماعی معتقدند سریال در گرداب کندی و تکرار گرفتار شده است و دیگر عنصر هیجان خود را از دست داده است. محور اصلی این گلایهها، اعتراض مخاطبان به سریال محکوم به دلیل کندی غیرقابل قبول پیشبرد داستان است. این موضوع دیگر صرفاً یک نقد جزئی نیست، بلکه به یک اجماع عمومی در میان دنبالکنندگان سریال تبدیل شده و اعتبار این پروژه را زیر سؤال برده است.
۱. اوجگیری انتقادات: فراتر از یک کندی ساده
قسمت دوازدهم سریال معمایی-جنایی «محکوم» به کارگردانی سیامک مردانه در حالی در پلتفرم فیلیمو منتشر شد که انتظار عمومی بر این بود که در آستانه نیمه دوم، سرنخهای کلیدی ارائه شده و ریتم داستان تندتر شود. اما نه تنها این اتفاق نیفتاد، بلکه بازخوردها نشان داد که چهار قسمت پیاپی تنها به بحثها و مجادلات حاشیهای درباره وقایع قبلی اختصاص یافته است و هیچ اطلاعات تازه یا گرهگشایی مهمی به مخاطب ارائه نشده است.
این بیعملی داستانی باعث افزایش چشمگیر اعتراض مخاطبان به سریال محکوم شده است. مخاطبانی که برای تماشای یک اثر معمایی پول و زمان صرف میکنند، انتظار دارند موتور محرک داستان مدام روشن باشد. اما ظاهراً سریال «محکوم» در حال اتلاف وقت است. کاربران در بخش نظرات پلتفرمها به صراحت اعلام کردهاند که: «یک فیلم سهساعته را چند هفته است بیخودی طول میدهند. بخواهی برای کسی تعریف کنی، کل ماجرا توی دو جمله تموم میشه.»
این سطح از اعتراض مخاطبان به سریال محکوم نشان میدهد که سریال در حفظ عنصر کلیدی ژانر جنایی، یعنی تعلیق و غافلگیری، دچار مشکل ساختاری شده است. وقتی بیننده احساس کند که میتواند دو قسمت را نبیند و باز هم چیزی از دست نداده است، یعنی ریتم روایت کاملاً مختل شده است.
۲. تحلیل ریشه مشکل: مرگ تعلیق در روایت کُند
کندی ریتم در ژانر معمایی، حکم سم مهلک را دارد. داستانهای جنایی بر پایهی «چرا؟»، «چگونه؟» و «چه کسی؟» بنا شدهاند و هر قسمت باید پاسخی جزئی یا سرنخی جدید به این سؤالات اضافه کند. در «محکوم»، ظاهراً کارگردان قصد داشته است با بسط دادن جزئیات حاشیهای و تعمیق بحثهای خانوادگی، طول سریال را افزایش دهد.
اما این رویکرد دو نتیجه منفی در پی داشته است: اولاً، بسیاری از مخاطبان به کوتاهی زمان هر قسمت اشاره کرده و معتقدند عملاً هر سه قسمت سریال، محتوای دو قسمت استاندارد را دارد و توالی اتفاقات بسیار نازل است؛ ثانیاً، این سکون داستانی باعث شده است که بینندگان تمرکز خود را بر جزئیات از دست داده و از اصل ماجرا فاصله بگیرند.
با وجود شباهتهای ساختاری این سریال با درامهای خانوادگی-جنایی موفق مانند آنچه در مقایسه شباهت محکوم به زیر تیغ بررسی شده، «محکوم» نتوانسته است از این فرمول به درستی استفاده کند. در حالی که آثار موفق، همزمان با پیشبرد درام خانوادگی، سرنخهای معمایی را نیز بهتدریج فاش میکنند، این سریال بیشتر وقت را صرف مشاجرات فرعی کرده است.
۳. شوخیهای کنایهآمیز: «آیا قاتل مشخص است؟»
نشانهای که اوج یأس و ناامیدی مخاطبان را بازتاب میدهد، به شوخی گرفتن خودِ معمای اصلی است. این اعتراض مخاطبان به سریال محکوم در قالب طنزی تلخ، مستقیماً به سمت تیم تولید و کارگردان نشانه رفته است.
با وجود اینکه منطق سریالهای معمایی ایجاب میکند که پس از ۱۲ قسمت، سرنخهای بزرگی از قاتل اصلی آشکار شود، در «محکوم» این اتفاق رخ نداده است. این موضوع باعث افزایش اعتراض مخاطبان به سریال محکوم در فضای مجازی شده است. عدهای از کاربران به شوخی پرسیدهاند: «انگار خود کارگردان هم نمیدونه قاتل اصلی کیه؟» و یکی دیگر با لحنی کنایهآمیز گفته است: «یکی شماره تلفن کارگردان رو بده زنگ بزنیم بپرسیم که قاتله. انگار خودش قرار نیست هیچوقت بگه.»
علیرغم وجود پتانسیلهای دراماتیک قوی و لحظات تکاندهندهای چون سکانس خشونت سریال محکوم، این صحنههای مجزا نتوانستهاند نبود پیشرفت در خط اصلی داستان را جبران کنند. حجم اعتراض مخاطبان به سریال محکوم بسیار بیشتر از هیجانات پیشبینی است.
۴. جمعبندی: پاسخ به اعتراض مخاطبان به سریال محکوم
در مجموع، با وجود پتانسیل اولیه و بازیگران شناختهشده (مانند مهران غفوریان)، اعتراض مخاطبان به سریال محکوم نشان میدهد که این مجموعه تاکنون نتوانسته است انتظارات مخاطب را در زمینه روایت سریع و معمای جذاب برآورده سازد. پخش این سریال چهارشنبهها در فیلیمو ادامه دارد و باید دید سیامک مردانه در قسمتهای آتی، چگونه به این انتقادات پاسخ خواهد داد و بالاخره راز اصلی داستان را فاش خواهد کرد. دلیل اصلی این نقدها همچنان اعتراض مخاطبان به سریال محکوم بر سر مسئله ریتم و پیشرفت کُند داستان است و این اعتراض مخاطبان به سریال محکوم میتواند در صورت عدم تغییر روند، به افت شدید دنبالکنندگان در قسمتهای پایانی منجر شود.
