فیلم سینما متروپل از جمله فیلمهای دفاع مقدس در سینمای ایران است که نشان میدهد این ژانر همیشه جایگاه ویژهای داشته است. اما گاهی برخی از کارگردانها، مانند محمدعلی باشهآهنگر، با نگاهی متفاوت به این ژانر، قصههایی را روایت میکنند که فراتر از صحنههای نبرد، به عمق روح و زندگی آدمها میپردازد. «فیلم سینما متروپل» هفتمین اثر سینمایی این کارگردان شناختهشده، دقیقاً از همین جنس است
یک روایت عاشقانه از مقاومت فرهنگی مردم در دل جنگ و محاصره آبادان. اکران سینما متروپل پس از یک انتظار طولانی، نه فقط یک خبر، بلکه یک واقعه فرهنگی است که سینمادوستان مدتها منتظر آن بودند. این فیلم با داستانی عمیق و پرکشش، عاشقانهای در دل تاریخ سینما را به تصویر میکشد که مخاطب را به سفری نوستالژیک در دل حصر آبادان میبرد. با ورود این فیلم به پرده سینماها، انتظار میرود که فصل جدیدی در نمایش آثار مرتبط با جنگ تحمیلی آغاز شود.
پوستر رسمی این فیلم که توسط محمد روحالامین طراحی شده، از همان ابتدا نوید یک اثر تأثیرگذار را میداد و همین هم شد؛ فیلم سینما متروپل توانست در چهل و یکمین جشنواره فیلم فجر افتخارات زیادی کسب کند و حسابی سر و صدا به پا کرد. حالا بعد از سه سال انتظار، زمان آن رسیده که مخاطبان عمومی هم این فیلم را ببینند و به دنیای پر از احساس و امید باشهآهنگر قدم بگذارند.
محمدعلی باشهآهنگر، کارگردان فیلم سینما متروپل
محمدعلی باشهآهنگر به عنوان یکی از چهرههای شناختهشده سینمای دفاع مقدس، آثار قابل توجهی را در کارنامه خود دارد. «سینما متروپل» که هفتمین تجربه سینمایی او به شمار میرود، نیز در همین بستر ژانری جای میگیرد، اما با روایتی نو و متفاوت. باشهآهنگر که خود اصالتاً آبادانی است و دوران جنگ تحمیلی را در این شهر سپری کرده، تاکید میکند که بخش زیادی از اتفاقات فیلم سینما متروپل را شخصاً تجربه کرده است. این ارتباط عمیق و شخصی با سوژه، به اثر عمق و اعتبار خاصی میبخشد. او معتقد است که فرهنگ و هنر، به ویژه در کشور ایران، میتواند آدمها را به هم نزدیک کند؛ باوری که در هسته اصلی روایت فیلمش مشهود است.
فیلمهای قبلی او مانند «ملکه» و «سرو زیر آب» نیز نشاندهنده همین رویکرد متفاوت و روایتگری خاص باشهآهنگر از هشت سال دفاع مقدس است که اغلب مورد اقبال منتقدان نیز قرار گرفتهاند. این فیلمها ثابت کردهاند که سینمای جنگ تنها به نمایش خشونت و نبرد خلاصه نمیشود، بلکه میتواند بستری برای روایت قصههای انسانی، عاشقانه و اجتماعی باشد. باشهآهنگر با شناخت عمیق از سوژه و شخصیتها، توانسته روایتی ماندگار و تأثیرگذار خلق کند که مخاطب را درگیر خود میکند. او با «سینما متروپل» یک بار دیگر به مخاطب نشان میدهد که روحیه مقاومت و امید در سختترین شرایط نیز زنده است.
خلاصه داستان و پیامهای اصلی فیلم سینما متروپل
خلاصه رسمی «فیلم سینما متروپل» با عبارت کوتاه «قصه سینما در حصر…» آغاز میشود. این فیلم، داستان تلاش چند جوان هنرمند است که میخواهند در دل جنگ و محاصره شهر آبادان، سینمای متروکه متروپل را دوباره راهاندازی کنند. این فیلم درامی در سالهای سخت جنگ است که پیامهای مثبت و امیدبخشی را منتقل میکند. از جمله این پیامها میتوان به امید، همکاری، پشتکار، همدلی و حتی شوخطبعی در شرایط دشوار جنگ اشاره کرد فیلم بیشتر به زندگی روزمره مردم میپردازد تا صرفاً جنبههای جنگی، و همین باعث میشود مخاطب بیشتر با شخصیتها و مشکلات آنها ارتباط برقرار کند.
شخصیتهای محوری داستان شامل رضا کرامت، جوانی عاشق سینما؛ سیاوش، دوست صمیمی و همراه رضا؛ و فرانک، دختر نادر آپاراتچی قدیمی سینما هستند. داستان شامل یک مثلث عاشقانه نیز میشود که در آن هم رضا و هم سیاوش به فرانک علاقهمندند، اما فرانک، سیاوش را دوست دارد. این مثلث عشقی، بعد از شهادت رضا برای مخاطب آشکار میشود و بعد عاطفی عمیقی به فیلم میبخشد. فیلم همچنین به چالشهای سانسور و نگاههای بسته و دگم به سینما اشاره میکند. شخصیت «آقای صرافت» به عنوان ناظری تندرو و بیمنطق نمایش داده میشود که ایرادهای بسیاری به فیلمها میگیرد، و این موضوع میتواند زمینهساز گفتوگو درباره دیدگاههای مختلف و راهحلهای خلاقانه برای غلبه بر موانع باشد.
تیم بازیگران و عوامل فیلم سینما متروپل
یکی از نقاط قوت «فیلم سینما متروپل»، تیم بازیگری قوی و حرفهای آن است. بازیگران اصلی این فیلم عبارتند از:
- مجتبی پیرزاده
- نوشین مسعودیان
- هومن برقنورد
- پریوش نظریه
- حسین باشهآهنگر (برادر کارگردان)
- رضا کیانیان
- مهتاب نصیرپور (با حضور افتخاری)
- شهاب عسگری
- سهراب منصوری
- فرید قبادی
- هادی عامل هاشمی
- حسین پوریده
- شهریار فرد
این بازیگران با هنرنمایی خود، شخصیتهایی باورپذیر و ملموس را خلق کردهاند که هر یک به نوعی نماینده مردم درگیر در جنگ هستند. اگر به دنبال آشنایی با بازیگران و هنرمندان مطرح سینما هستید، میتوانید بیوگرافی کامل بازیگران فیلم غریزه را نیز مطالعه کنید.
سایر عوامل اصلی فیلم نیز شامل نویسندگانی چون محمدعلی باشهآهنگر، مدیر فیلمبرداری علیرضا زریندست، و تهیه کننده سید حامد حسینی هستند که تیمی حرفهای را برای ساخت این اثر تشکیل دادهاند.
افتخارات و چالشهای فیلم سینما متروپل در جشنواره فجر
«سینما متروپل» در چهل و یکمین جشنواره فیلم فجر خوش درخشید و نامزد دریافت سیمرغ در ۱۳ رشته شد. در نهایت، این فیلم توانست سیمرغ بلورین بهترین فیلم و بهترین کارگردانی را برای محمدعلی باشهآهنگر و سیمرغ بهترین فیلمبرداری را کسب کند. این موفقیتها نشان از کیفیت بالای اثر داشت، اما در پس این درخشش، چالشهای زیادی نیز وجود داشت. سینما متروپل رسید: عاشقانهای در دل تاریخ همیشه پر از نکاتی است که مخاطبان از آن بیخبر هستند.
در نشست خبری جشنواره، عوامل فیلم اعتراف کردند که نسخه اصلی ۱۹۰ دقیقه بوده، اما نسخه جشنوارهای فقط ۱۳۷ دقیقه نمایش داده شده است. این تفاوت زمانی، نشاندهنده این است که بخشهایی از داستان و جزئیات فیلم برای نمایش در جشنواره حذف شدهاند. همچنین، ۴۰ درصد از کارهای جلوههای ویژه فیلم هنوز باقی مانده بود و تدوینگر فیلم، حمید باشهآهنگر، گفت که نسخه جشنواره در یک فرصت ۱۰ روزه آماده شده است. این محدودیت زمانی باعث شد تا تهیهکننده، سیدحامد حسینی، بابت کاستیهای احتمالی در بخش صدا، موسیقی و مونتاژ عذرخواهی کند. با این حال، با وجود تمام این کاستیها، فیلم توانست جایگاه خود را در میان آثار برگزیده جشنواره پیدا کند.
نگاهی به نقدهای فیلم سینما متروپل
واکنشها به «فیلم سینما متروپل» بسیار متفاوت بود. خبرگزاری تسنیم از این فیلم به خاطر نگاه متفاوتش به جنگ و حصر آبادان و همبستگی مردم تمجید کرد و آن را نوعی «سینما پارادیزوی ایرانی» دانست. این خبرگزاری به لحن پر از کنایههای فیلم در برابر نگاههای بسته به سینما اشاره کرد که فیلم را به اثری مفرح تبدیل کرده است. در کنار این نگاه مثبت، نقدهایی نیز مطرح شد. برخی منتقدان به تغییر مداوم لحن فیلم، مدت زمان طولانی نسخه جشنوارهای و شخصیتهای فرعی که تأثیر زیادی روی داستان نداشتند، همچنین، شخصیتپردازی ناقص فرانک و تغییر موضع ناگهانی مسئولان شهر از نقاط ضعف فیلم دانسته شد.
با این وجود، طراحی صحنه فوقالعاده و فضاسازی مناسب کارگردان، از نقاط قوت فیلم بود که مخاطب را تا انتها با خود همراه میکرد. برای شناخت بهتر این نوع نقدها، میتوانید بررسی فیلم ناجورها؛ پایان پژمان جمشیدی ؟ را نیز مطالعه کنید.نظرات کاربران نیز متنوع بود؛ بعضیها فیلم را اثری خوب و ماندگار دانستند که نگاه تازهای به جنگ دارد و قهرمانهایش آدمهای معمولی هستند، اما برخی دیگر با عشق مثلثی آخر فیلم کنار نیامدند.
نکته قابل تامل دیگر، واکنشهای تند برخی منابع بود که فیلم را «مجعول و ضددفاع مقدسی» خطاب کردند، که نشاندهنده بحثبرانگیز بودن این اثر است. با این حال، دیدگاه خانوادهمحور سرویس «کدومو» فیلم را دارای پیامهای مثبت قوی مانند امیدواری، همکاری و پشتکار در شرایط سخت دانست، اما به مواردی چون خشونت و ترس نیز اشاره کرد که تماشای فیلم را برای کودکان نامناسب میکند.
نتیجهگیری نهایی درباره فیلم سینما متروپل
«سینما متروپل» به کارگردانی محمدعلی باشهآهنگر، یک اثر سینمایی مهم و جسورانه است که با روایتی شخصی، عاشقانه و نوستالژیک، به یکی از حساسترین و فراموشنشدنیترین مقاطع تاریخ ایران، یعنی حصر آبادان، میپردازد. با وجود همه چالشهای تولید و تأخیر سه ساله در اکران، این فیلم توانست در جشنواره فیلم فجر موفقیتهای بزرگی به دست آورد.
فیلم سینما متروپل با تکیه بر تیم قوی بازیگران و عوامل، و با تمرکز بر مضامین امید، همدلی و مقاومت فرهنگی، تلاش میکند تا تصویری متفاوت از جنگ ارائه دهد. این فیلم یک بار دیگر یادآوری میکند که هنر، به خصوص سینما، میتواند در سختترین شرایط «جانپناهی» برای مردم باشد. پیام نهایی فیلم که میگوید «آبادان زنده است چون خدا میخواهد زنده بماند»، همچون چراغی در دل تاریخ، بر قلب مخاطبان میتابد و آنها را به امید و مقاومت در برابر مشکلات فرامیخواند.
